VIM(1)

AD
vim - Vi IMproved, bir programcının metin düzenleyicisi

ÖZET
vim [seçenekler] [dosya ..]
vim [seçenekler] -
vim [seçenekler] -t etiket
vim [seçenekler] -q [hatadosyası]

ex
view
gvim gview evim eview
rvim rview rgvim rgview

TANIM
Vim, Vi ile yukarıya doğru uyumlu olan bir metin düzenleyicisidir. Her tür düz metni düzenlemede kullanılabilir. Özellikle programları düzenlemede yararlıdır.

Vi üzerine yapılmış birçok geliştirme ve iyileştirmeyi içerir: Çok düzeyli geri alma, çoklu pencereler ve arabellekler, sözdizim vurgulama, komut satırı düzenleme, dosya adı tamamlama, çevrimiçi yardım, görsel seçim vb. Vim ve Vi arasındaki değişikliklerin bir özeti için ":help vi_diff.txt" dosyasına bir göz atın.

Vim'i çalıştırırken gerekli olan yardımın çoğu çevrimiçi yardım sisteminden elde edilebilir. Bunun için ":help" komutunu kullanabilirsiniz. Aşağıda ÇEVRİMİÇİ YARDIM bölümüne bakın.

Genelde Vim tek bir dosyayı düzenlemek için şu komutla çalıştırılır:

    vim dosya

Biraz daha açacak olursak:

    vim [seçenekler] [dosyalistesi]

Eğer dosya listesi sağlanmamışsa, düzenleyici boş bir arabellek açar. Bunun dışında aşağıdaki dört seçenekten bir tanesi de bir veya birden çok dosyayı düzenlemek için kullanılabilir.

dosya ..
    Dosya adlarının bir listesi. Bunlardan ilki ekrana getirilip arabelleğe yüklenir. İmleç arabelleğin ilk satırında konumlandırılır. Diğer dosyalara ":next" komutu ile geçebilirsiniz. Adı tire ile başlayan bir dosyayı düzenlemek için dosya listesinin başına "--" koyun.

-   Düzenlenecek dosya stdin'den okunur. Komutlar bir tty olması gereken stderr'den okunur.

-t {etiket}
    Düzenlenecek dosya ve bu dosyanın başlangıç imleç konumu bir "etiket"e dayanır, bir tür bıraktığınız konumu belirten bir ayraç gibi. Etiket dosyasında {etiket} aranır, ilişkin dosya şu anki dosya olur ve ilişkin komut çalıştırılır. Bu genelde C programları için kullanılır, {etiket} bu durumda bir işlev olabilir. Bunun sonucunda bu işlevi içeren dosya o anki dosya olur ve imleç bu işlevin başlangıcına konumlandırılır. Ek bilgi için: ":help tag-commands".

-q [hatadosyası]
    Hızlı düzelt kipinde başlat [hatadosyası] okunur ve ilk hata görüntülenir. Eğer [hatadosyası] sağlanmazsa, dosya adı 'errorfile' seçeneğinden alınır (öntanımlı olarak Amiga için "AztecC.Err", diğer sistemlerde "errors.err"). Sonraki hatalara ":cn" komutu ile geçilebilir. Ek bilgi için: ":help quickfix".

Vim girilen komutun adına göre değişik biçimde davranır (çalıştırılabilir hâlâ aynı dosya olarak kalabilir).

vim "Normal" kip, standart çalışma biçimi.

ex  Ex kipinde başlat. "-e" değişkeni ile de başlatılabilir. Normal kipe ":vi" komutu ile geçilebilir.

view
    Saltokunur kipte başlat. Bu kipte dosya yazımına izin verilmez. "-R" değişkeni ile de başlatılabilir.

gvim gview
    Grafik arabirim sürümü. Yeni bir pencere açar. "-g" değişkeni ile de başlatılabilir.

evim eview
    Kolay kipte başlatılan grafik arabirim sürümü. Yeni bir pencere açar. "-y" değişkeni ile de başlatılabilir.

rvim rview rgvim rgview
    Yukarıdaki ile aynı, ancak sınırlamalar içerir. Kabuk komutları çalıştırılamaz veya Vim askıya alınamaz. "-Z" değişkeni ile de başlatılabilir.

SEÇENEKLER
Seçenekler bir sıra gözetmeksizin dosya adlarından önce veya sonra kullanılabilir. Herhangi bir değişken içermeyen seçenekler bir tirenin ardında sıralanabilir.

+[num]
    İlk dosya için imleç "num" satırında konumlandırılacaktır. Eğer "num" eksikse imleç en son satırda başlar.

+/{dizge}
    İlk dosya için imleç {dizgi}'nin ilk eşleşmesinin olduğu satırda konumlandırılacaktır. Kullanılabilir arama dizgileri için ":help search-pattern" yazın.

+{komut}

-c {komut}
    İlk dosya okunduktan sonra {komut} çalıştırılır. {komut} bir Ex komutu olarak işletilir. Eğer {komut} boşluk içeriyorsa çift tırnak içerisine alınmalıdır (bu kullanılan kabuğa bağlıdır). Örnek: vim "+set si" main.c
    Not: 10 taneye kadar "+" veya "-c" komutu kullanabilirsiniz.

-S {dosya}
    İlk dosya okunduktan sonra {dosya} kaynak alınır. -c "source {dosya}" bu komutun eşdeğeridir. {dosya}, '-' ile başlayamaz. Eğer {dosya} sağlanmazsa "Session.vim" kullanılır (yalnızca -S son değişken olarak kullanıldığında işe yarar).

--cmd {komut}
    "-c" komutu gibi, ancak komut herhangi bir vimrc dosyasını işletmeden önce çalıştırılır. "-c" komutundan bağımsız olarak bu komutlardan 10 taneye kadar çalıştırabilirsiniz.

-A  Eğer Vim sağdan sola yazılan dosyaları ve Arapça klavye dizilimini kullanabilmesi için ARAPÇA desteği ile derlenmişe bu seçenek Vim'i Arapça kipinde başlatır ('arabic' seçeneği açılır). Aksi durumda Vim hata verip çıkar.

-b  İkili kip. Bir çalıştırılabiliri veya ikili dosyayı düzenlemeye olanacak sağlayacak birkaç seçenek ayarlanır.

-C  Uyumlu kip. 'compatible' seçeneğini ayarlar. Bu kipte Vim bir .vimrc dosyası var olsa bile genelde Vi gibi davranır.

-d  Karşılaştırma kipinde başlat. Bir, iki, üç veya dört adet dosya adı değişkeni olmalıdır. Vim bütün dosyaları yan yana açar ve aralarındaki değişiklikleri gösterir. vimdiff(1) gibi çalışır.

-d {aygıt}
    {aygıt}'ı bir uçbirim olarak kullanmak için açar. Yalnızca Amiga'da çalışır. Örnek: "-d con:20/30/600/150".

-D  Hata ayıklama kipi. Bir betiğin ilk komutunu çalıştırırken hata ayıklama kipine geçer.

-e  Vim'i Ex kipinde başlatır, "ex" çalıştırılabiliri ile aynı işlevi görür.

-E  Vim'i geliştirilmiş Ex kipinde başlatır, "exim" çalıştırılabiliri ile aynı işlevi görür.

-f  Önplan. Grafik arabirim sürümü için Vim başladığı kabuktan ayrılmayacak ve kendisini çatallamayacaktır. Amiga'da, Vim yeni bir pencere açmak için yeniden başlatılmaz. Bu seçenek Vim düzenleme oturumunun bitmesini bekleyecek bir program tarafından başlatıldığında kullanılmalıdır (örn. mail). Amiga'da ":sh" ve ":!" komutları çalışmayacaktır.

--nofork
    Önplan. Grafik arabirim sürümü için Vim başladığı kabuktan ayrılmayacak ve kendisini çatallamayacaktır.

-F  Eğer Vim sağdan sola yazılan dosyaları ve Farsça klavye dizilimini kullanabilmesi için FKMAP desteği ile derlenmişse, bu seçenek Vim'i Farsça kipinde başlatır ('fkmap' ve 'rightleft' seçenekleri açılır). Aksi durumda Vim hata verip çıkar.

-g  Eğer Vim grafik arabirim desteği ile derlenmişse bu seçenek grafik arabirimi çalıştırır. Eğer grafik arabirim desteği eklenmemişse Vim hata verir ve çıkar.

-h  Komut satırı değişkenleri ve seçenekleri üzerine biraz yardım sağlar. Bu komuttan sonra Vim çıkar.

-H  Eğer Vim sağdan sola yazılan dosyaları ve İbranca klavye dizilimini kullanabilmesi için RIGHTLEFT desteği ile derlenmişse, bu seçenek Vim'i İbranca kipinde başlatır ('hkmap' ve 'rightleft' seçenekleri açılır). Aksi durumda Vim hata verir ve çıkar.

-i {viminfo}
    Öntanımlı "~/.viminfo" dosyası yerine kullanılacak olan viminfo dosyasını belirtmek için kullanılır. Bu komut aynı zamanda viminfo kullanımını atlamak için de kullanılabilir. Bunun için dosya adı yerine "NONE" vermeniz yeterlidir.

-L  -r ile aynı.

-l  Lisp kipi. Bu değişken 'lisp' ve 'showmatch' seçeneklerini açar.

-m  Dosya yazma seçeneği kapalıdır. 'write' seçeneğini sıfırlar. Arabelleği hâlâ değiştirebilirsiniz, ancak dosyayı yazmak olanaklı değildir.

-M  Değişikliklere izin verilmez. 'modifiable' ve 'write' seçenekleri kapatılır, böylece değişiklik yapılamaz ve dosyalar yazılamaz. Bu seçenekleri yeniden açıp değişiklik yapmayı etkinleştirebilirsiniz.

-N  Uyumsuz kip. 'no-compatible' seçeneğini sıfırlar. Bu seçenekle birlikte Vim biraz daha düzgünce çalışır, ancak bir .vimrc dosyası olmamasına rağmen Vi ile daha az uyumludur.

-n  Bir takas dosyası kullanılmaz. Çökme sonrası kurtarma olanaklı olmayacaktır. Eğer çok yavaş bir ortamda dosya çalışıyorsanız (örn. disket) yararlı olabilir. ":set uc=0" ile de yapılabilir. Geri almak için ":set uc=200" yapın.

-nb NetBeans için bir düzenleyici sunucusu olur. Ayrıntılar için belgelere bakın.

-o[N]
    N sayıda pencereyi üst üste açar. N verilmezse, her dosya için bir pencere açar.

-O[N]
    N sayıda pencereyi yan yana açar. N verilmezse, her dosya için bir pencere açar.

-p[N]
    N sayıda sekme açar. N verilmezse, her dosya için bir sekme açar.

-R  Saltokunur kip. 'readonly' seçeneği açılır. Arabelleği hâlâ değiştirebilirsiniz, ancak yanlışlıkla dosyanın üzerine yazmaktan sizi korur. Dosyanın üzerine yazmak istemiyorsanız, Ex komutuna bir ünlem imi ekleyin, örn. ":w!". -R seçeneği aynı zamanda -n seçeneğini de uygular (yukarıda bakın). 'readonly' seçeneği ":set noro" ile sıfırlanabilir. Ek bilgi için: ":help 'readonly'".

-r  Takas dosyalarını içerdikleri kurtarma bilgilerini gösterecek biçimde listeler.

-r {dosya}
    Kurtarma kipi. Çökmüş bir düzenleme oturumunu takas dosyasını kullanarak kurtarır. Takas dosyası dosya ile aynı ada iye olup sonuna ".swp" eklenmiştir. Ek bilgi için: ":help recovery".

-s  Sessiz kip. Yalnızca "Ex" olarak başlatıldığında veya "-e" seçeneği "-s" seçeneğinden önce verildiğinde çalışır.

-s {betikgir}
    {betikgir} betik dosyası okunur. Dosyadaki karakterler onları siz girmişsiniz gibi kabul edilir. Aynısı ":source! {betikgir}" komutu ile de gerçekleştirilebilir. Eğer dosyanın sonuna düzenleyici çıkmadan önce gelinirse, sonraki karakterler klavyeden okunur.

-T {uçbirim}
    Vim'e kullandığınız uçbirimin adını söyler. Yalnızca kendiliğinden okunamazsa gereklidir. Vim'in tanıdığı bir uçbirim olmalıdır veya termcap veya terminfo dosyasında tanımlı olmalıdır.

-u {vimrc}
    İlklendirme için {vimrc} dosyasındaki komutları kullan. Diğer tüm ilklendirmeler atlanır. Bunu özel türde dosyaları düzenlemek için kullanın. Dosya adı olarak "NONE" verilirse tüm özelleştirmeler atlanır. Ek bilgi için vim içinde ":help initialization" bölümüne bakın.

-U {gvimrc}
    Grafik arabirim ilklendirmesi için {gvimrc} dosyasındaki komutlara bakın. Diğer tüm grafik arabirim ilklendirmeleri atlanır. Dosya adı olarak "NONE" verilirse tüm özelleştirmeler atlanır. Ek bilgi için vim içinde ":help gui-init" bölümüne bakın.

-V[N]
    Sözlü anlatım. Hangi dosyaların kaynak alındığını ve viminfo dosyasından nelerin okunduğunu yazdırır. 'verbose' için isteğe bağlı N seçeneği kullanılabilir. Öntanımlı sayı 10'dur.

-v  Vim'i "vi" yazarak başlatırmış gibi Vi kipinde başlatır. Bu yalnızca çalıştırılabilir "ex" olduğunda bir işe yarar.

-w {betikçık}
    Girdiğiniz tüm karakterler siz Vim'den çıkana değin {betikçık} dosyasında saklanır. Bu "vim -s" veya ":source" komutu ile kullanılacak bir betik yaratmaya yarar. Eğer {betikçık} dosyası varsa karakterler dosyaya eklenir.

-W {betikçık}
    -w gibi, ancak var olan bir dosyanın üzerine yazar.

-x  Dosya yazarken şifreleme kullanır. Bir şifre girmeniz istenecektir.

-X  X sunucusuna bağlanmaz. Vim'in uçbirimde başlama süresini azaltır ancak pencere başlığı ve pano kullanılamaz.

-y  Vim'i "evim" veya "eview" yazarak başlatırmış gibi kolay kipte başlatır. Vim'i diğer tıkla ve yaz düzenleyicileri gibi çalıştırır.

-Z  Kısıtlı kip. Program "r" yazarak başlatılmış gibi davranır.

--  Seçeneklerin bittiğini belirtir. Bundan sonraki değişkenler artık bir dosya adı olarak işletilir. Aynı zamanda '-' ile başlayan bir dosyayı tanıtmak için de kullanılabilir.

--echo-wid
    Yalnızca GTK grafik arabirimi: Pencere numarasını stdout'a yankıla.

--help
    Yardım iletisini yazdırır ve çıkar, "-h" gibi.

--literal
    Dosya adı değişkenlerini gerçek anlamda işlet, joker karakterlerini genişletme. Bunun kabuğun karakterleri kendiliğinden genişlettiği Unix'te bir etkisi bulunmamaktadır.

--noplugin
    Eklentileri yükleme. "-u NONE" da aynı işlevi görür.

--remote
    Bir Vim sunucusuna bağlan ve geri kalan değişkenlerde belirtilen dosyaları düzenle. Eğer bir sunucu bulunamazsa bir uyarı verilir ve dosyalar şu anki Vim'de düzenlenir.

--remote-expr {ifade}
    Bir Vim sunucusuna bağlan ve {ifade}'yi değerlendirip sonucu stdout'a yazdır.

--remote-send {anahtarlar}
    Bir Vim sunucusuna bağlan ve ona {anahtarlar} gönder.

--remote-silent
    --remote gibi, ancak bir sunucu bulunamazsa uyarı vermez.

--remote-wait
    --remote gibi, ancak Vim dosyalar düzenlenene kadar çıkmaz.

--remote-wait-silent
    --remote-wait gibi, ancak bir sunucu bulunamazsa uyarı vermez.

--serverlist
    Bulunabilecek bütün Vim sunucularını listeler.

--servername {ad}
    {ad}'ı bir sunucu adı olarak kullanır. Bir --remote değişkeni ve bağlanacağı sunucunun adı ile kullanılmadığı sürece şu anki Vim için kullanılır.

--socketid {id}
    Yalnızca GTK grafik arabirimi: GtkPlug mekanizmasını kullanarak gvim'i başka bir pencerede çalıştır.

--version
    Sürüm bilgisini yazdırır ve çıkar.

ÇEVRİMİÇİ YARDIM
Vim içinde ":help" yazarak başlayın. Belirli bir konu üzerine yardım almak için ":help subject" yazın. Örneğin: "ZZ" komutu üzerine bilgi almak için ":help ZZ" yazın. <Tab> ve CTRL-D kullanarak konuları tamamlayın (":help cmdline-completion"). Bir konumdan diğerini atlamak için etiketler mevcuttur (bir tür köprü gibi), ek bilgi için ":help"). Tüm belgelendirmeyi bu biçimde okuyabilirsiniz, örneğin: ":help syntax.txt". ":help syntax.txt".

DOSYALAR

/usr/share/vim/vim90/doc/*.txt
    Vim belgelendirme dosyaları. Tüm listeyi görmek için ":help doc-file-list" yazın.

/usr/share/vim/vim90/doc/tags
    Belgelendirme içinde veri bulmak için kullanılan etiketler dosyası.

/usr/share/vim/vim90/syntax/syntax.vim
    Sistem geneli sözdizim ilklendirmeleri.

/usr/share/vim/vim90/syntax/*.vim
    Programlama dilleri için sözdizim dosyaları.

/usr/share/vim/vimrc
    Sistem geneli Vim ilklendirmeleri.

~/.vimrc
    Sizin kişisel Vim ilklendirmeleriniz.

/usr/share/vim/gvimrc
    Sistem geneli gvim ilklendirmeleri.

~/.gvimrc
    Sizin kişisel gvim ilklendirmeleriniz.

/usr/share/vim/vim90/optwin.vim
    ":options" komutu için kullanılan betik, görsel seçenek ayarları.

/usr/share/vim/vim90/menu.vim
    gvim için sistem geneli menü ilklendirmeleri.

/usr/share/vim/vim90/bugreport.vim
    Hata raporu oluşturmak için kullanılan betik. Ek bilgi için: ":help bugs".

/usr/share/vim/vim90/filetype.vim
    Dosya türünü adından tanıyan betik. Ek bilgi için: ":help 'filetype'".

/usr/share/vim/vim90/scripts.vim
    Dosya türünü içeriğinden tanıyan betik. Ek bilgi için: ":help 'filetype'".

/usr/share/vim/vim90/print/*.ps
    PostScript yazdırması için kullanılan dosyalar.

En güncel bilgiler için VİM ana sayfasını ziyaret edin:
<URL:http://www.vim.org/>

AYRICA BAKINIZ
vimtutor(1)

YAZAR
Vim'in büyük çoğunluğu Bram Moolenaar tarafından başkalarının kayda değer yardımlarıyla yazılmıştır. Ek bilgi için Vim içinde ":help credits" yazın.
Vim Stevie tabanlıdır, yazarları: Tim Thompson, Tony Andrews ve G.R. (Fred) Walter. Orijinal koddan geriye pek bir şey kalmadığını söylemek yanlış olmaz.

HATALAR
Bilinen hataların bir listesi için ":help todo" yazın.

Unutmayın ki, başkaları tarafından hata olarak değerlendirilebilecek konuların bir çoğu Vi'nin davranışlarına sadık kalınması nedeniyle vardır. Yine de bazı şeylerin "Vi bunu değişik biçimde yapıyor" diye hata olabileceğini düşünüyorsanız, "vi_diff.txt" dosyasını dikkatle okuyun (veya Vim içinde :help vi_diff.txt yazın. Ek olarak 'compatible' ve 'cpoptions' seçeneklerine de bakabilirsiniz.